De 4 functies van data in besluitvorming

Wat is besluitvorming?

Besluitvorming is het proces van een keuze maken tussen verschillende acties op basis van kennis, ervaring en intuïtie. Data is hiervoor veelal het fundament. De beslismethode is doorgaans een vanzelfsprekendheid, toch is het verstandig om ook de gebruikte beslismethode kritisch te evalueren.

Rol data bij het maken van keuzes

Intuïtie, datageïnformeerde, datagedreven en datageïnspireerde besluitvorming zijn verschillende benaderingen voor het nemen van beslissingen, elk met zijn eigen kenmerken en mate van afhankelijkheid van data. Hier is een korte vergelijking van deze functies van data:

Geen

Intuïtie is het vermogen om iets te voelen zonder erover na te denken. Veel beslissers nemen op deze manier beslissingen, data speelt in deze situaties geen rol.

Informeren

Data-geïnformeerde besluitvorming richt zich op de context van doelen en kijkt kritischer naar de onderliggende data en analyses. De data wegen mee bij besluiten, maar in tegenstelling tot datagedreven besluitvorming is er ruimte voor opgedane kennis, ervaring en gezond verstand, waardoor out-of-the-box acties mogelijk zijn.

Sturen

Bij data gedreven besluitvorming leiden data en doelen direct tot specifieke acties. Hiervoor is het keuzeproces volledig geautomatiseerd en is er geen ruimte voor de kennis, ervaring en intuïtie van medewerkers en management. Dit vereist een hoge datakwaliteit. Een keerzijde van een datagedreven besluit kan zijn dat (historische) data en modellen de koers van de organisatie te veel beïnvloeden.

Inspireren

Data geïnspireerde besluiten onderscheiden zich van de vorige twee doordat er geen duidelijk einddoel is. In plaats daarvan worden data waartoe de organisatie toegang heeft gezien als strategisch kapitaal. De nadruk ligt op hoe uit dit kapitaal meer waarde voor de organisatie te halen. In dit proces is ruimte voor creativiteit, naast voor kennis, ervaring en intuïtie. Het stellen van doelen wordt dus losgelaten om blindheid door (verkeerde) doelen te voorkomen. Een eerste stap is vaak het inventariseren en organiseren van data in een datacatalogus.

Is data gedreven besluitvorming altijd het beste?

Nee, in de praktijk hangt de keuze tussen deze 4 genoemde benaderingen af van de specifieke omstandigheden, de beschikbaarheid en kwaliteit van gegevens, de complexiteit van de beslissing en de cultuur en waarden van de organisatie. Hoewel datagestuurde besluiten vaak worden gezien als de gouden standaard voor objectieve keuzes, zijn er situaties waarin intuïtie, datageïnformeerde of datageïnspireerde benaderingen kunnen leiden tot baanbrekende inzichten en creatieve oplossingen. De sleutel is om de juiste balans te vinden tussen data en andere factoren, afhankelijk van de context en doelen.

Voorbeeld toepassen 4 functies data

Stel je voor dat je een klein e-commercebedrijf runt dat handgemaakte sieraden verkoopt en je wilt de prijs bepalen voor een nieuw kettingontwerp. Hier staat hoe elke rol van data eruit zou kunnen zien:

• Geen: Je besluit de prijs van de nieuwe ketting te bepalen op basis van jouw onderbuikgevoel en creatieve intuïtie. Je gelooft dat de ketting een kunstwerk is en duurder geprijsd zou moeten zijn dan vergelijkbare producten op de markt, in de hoop dat klanten het unieke karakter ervan zullen herkennen.
• Informeren: Nadat je de markt hebt onderzocht, ontdekt je dat vergelijkbare handgemaakte kettingen in jouw niche tussen de €40 en €60 kosten. Je verzamelt ook gegevens over klantvoorkeuren via enquêtes, waaruit blijkt dat de meeste klanten bereid zijn tot €55 te betalen voor een handgemaakte ketting. In lijn met deze informatie besluit je de prijs van jouw ketting op €55 vast te stellen.
• Sturen: Je gebruikt geavanceerde analysetools om marktgegevens, productiekosten en prijzen van concurrenten te analyseren. Uit de datagestuurde analyse blijkt dat een prijs van 48 dollar waarschijnlijk zowel de omzet als de winstmarges zal maximaliseren, rekening houdend met factoren als vraagelasticiteit en kostenstructuren. Daarom besluit je de ketting te prijzen voor €48.
• Inspireren: Je onderzoekt klantrecensies en feedback over jouw eerdere sieradenproducten en ontdekt dat veel klanten de emotionele band beschrijven die zij voelen met jouw creaties. Geïnspireerd door deze emotionele gegevens besluit je de nieuwe ketting te prijzen op €58, iets hoger dan het marktgemiddelde. Jij gelooft dat klanten bereid zijn meer te betalen voor sieraden die een persoonlijke en emotionele betekenis hebben, passend bij het emotionele aspect van de data.

Symbio6 & datagedreven besluitvorming

Symbio6 richt zich op het automatiseren van datagedreven besluitvorming. De snelste en eenvoudigste weg om realtime beslissingen te nemen, 24 uur per dag, zeven dagen per week.